Nid yw bod yn hoyw yn ganiataol. Trwy ymchwiliad ethnograffig i sylfeini hunaniaeth rywiol, mae The Struggle to Be Gay yn gwneud dadl gymhellol dros bwysigrwydd dosbarth cymdeithasol mewn bywyd hoyw – ym Mecsico, er enghraifft, ac mewn mannau eraill hefyd.

Yn adnabyddus am ei ysgrifau ar adeiladu hunaniaethau rhywiol, mae’r anthropolegydd ac ysgolhaig astudiaethau diwylliannol Roger N. Lancaster yn ystyried pedwar degawd o ymweliadau i ddinasoedd Mecsico. Mewn cyfres o fyfyrdodau bywiog sy’n cyfuno straeon, ethnograffeg, polemig, a beirniadaeth, mae’n dangos, yn gyntaf, sut mae anghydraddoldeb economaidd yn effeithio ar bynciau rhywiol mewn ffyrdd amlwg a chynnil, ac, yn ail, sut mae meth mae’n golygu i fod yn de ambiente – “ar y sîn” neu “yn y bywyd” – wedi trawsnewid o dan amodau gwleidyddol-economaidd newidiol. Y canlyniad yw ymyrraeth arloesol i ddadleuon parhaus dros wleidyddiaeth hunaniaeth – ac adnewyddiad o’n dealltwriaeth o sut mae hunaniaethau’n cael eu hadeiladu, eu brwydro a’u byw.